IVF – Sự sống: Quà tặng hay sản phẩm?

Nếu một ngày nào đó, bác sĩ nói: “Hai bạn không thể có con một cách tự nhiên…” bạn sẽ làm gì? Bạn có nghĩ rằng: miễn là có con… cách nào cũng được không?” Đây không phải là một vấn đề đơn giản, mà nó chạm đến trái tim, nước mắt, và hy vọng của rất nhiều người.

1. Sự sống: Hồng ân hay quyền sở hữu?

“Thiên Chúa sáng tạo con người theo hình ảnh Ngài… hãy sinh sôi nảy nở” (St 1,27-28). “Con cái là hồng ân của Chúa” (Tv 127). Ngay từ thuở đầu, Kinh Thánh đã mặc khải một chân lý nền tảng: Sự sống là hồng ân, không phải là quyền sở hữu. Con cái là quà tặng, không phải là sản phẩm.

Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo dạy: “Con cái không phải là một quyền, nhưng là một hồng ân.” (GLHTCG, số 2378) Vì thế, câu hỏi sâu xa không còn là: “Làm sao để có con?” mà là: “Tôi đang đón nhận một món quà, hay đang đòi một quyền?”

2. IVF là gì – và vấn đề nằm ở đâu?

Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) là việc lấy trứng và tinh trùng; thụ tinh trong phòng thí nghiệm; tạo nhiều phôi; chọn một số phôi để cấy vào tử cung.

Nhưng chúng ta phải dừng lại và hỏi: Những phôi không được chọn thì sao? Huấn thị Donum Vitae khẳng định rằng “Sự sống con người phải được tôn trọng và bảo vệ tuyệt đối ngay từ giây phút đầu tiên của sự hiện hữu.” Điều đó có nghĩa là: Phôi thai không phải là “vật sinh học” mà là một con người ở giai đoạn khởi đầu

3. Tại sao Giáo Hội không chấp nhận IVF?

Giáo Hội không chống lại khoa học. Trái lại, Giáo Hội khuyến khích mọi phương pháp chữa trị vô sinh tôn trọng con người. Tuy nhiên, theo huấn thị Dignitas Personae, IVF không thể được chấp nhận vì những lý do sau:

(1) Không tôn trọng sự sống ngay từ đầu: Nhiều phôi bị loại bỏ, bị đông lạnh, hay bị bỏ quên. Đây là sự xúc phạm đến phẩm giá con người ở giai đoạn đầu đời.

(2) Biến con người thành đối tượng chọn lựa: chọn phôi khỏe, loại phôi yếu. Vấn đề này đặt ra một logic nguy hiểm đó là “Ai xứng đáng được sống?”

(3) Tách rời tình yêu và sự sống. Tình yêu vợ chồng có hai ý nghĩa quan trọng là: hiệp nhất (yêu thương) và sinh sản (truyền sinh). GLHTCG dạy: “Hai ý nghĩa của hành vi vợ chồng không thể bị tách rời.” (GLHTCG, 2366). IVF làm cho sự sống không còn là hoa trái của tình yêu, mà trở thành kết quả của kỹ thuật.

(4) Dẫn đến thương mại hóa sự sống: mua bán tinh trùng, thuê tử cung, trao đổi trứng, hay các hình thức khác. Điều này có thể làm cho con người bị biến thành đối tượng giao dịch.

(5) Tổn thương tâm lý và thiêng liêng: áp lực phải thành công của phương pháp, phải có con bằng mọi giá. Vì thế, đứa trẻ có nguy cơ bị nhìn như một “kết quả đạt được”.

4. Giáo Hội không chỉ nói “không”

Giáo Hội hiểu khao khát có con của vợ chồng là một sự tốt lành và thánh thiện, vô sinh là một thập giá thật sự. Nhưng Giáo Hội mời gọi họ bước vào một con đường khác:

(1) Điều trị vô sinh đúng luân lý: chữa rối loạn nội tiết, điều trị bệnh lý sinh sản, hỗ trợ sinh sản tự nhiên. Việc điều trị vô sinh có thể giúp hành vi vợ chồng sinh hoa trái.

(2) Sử dụng phương pháp tự nhiên (NFP) giúp cho vợ chồng hiểu thân xác của nhau, tôn trọng nhịp sinh học, cộng tác với Thiên Chúa.

(3) Nhận con nuôi. Có những đứa trẻ đang chờ một gia đình…và có những gia đình đang chờ một đứa con. Đây không phải là giải pháp phụ, mà là một ơn gọi yêu thương thật

(4) Sinh hoa trái theo cách khác. Không có con khác với việc không có hoa trái. Ngoài con cái, các cặp vợ chồng có thể sinh hoa trái qua việc dấn thân phục vụ, làm các công việc bác ái xã hội, sinh hoa trái qua đời sống thiêng liêng, trở thành người cha người mẹ thiêng liêng.

Cuối cùng, vấn đề không còn là “Có con hay không có con?” mà là “Tôi tin ai là chủ của sự sống?” Nếu tôi làm chủ , thì tôi sẽ đòi hỏi. Nếu tôi đón nhận, thì tôi sẽ biết ơn.

Thiên Chúa không bao giờ từ chối ban sự sống, nhưng Ngài ban theo cách của Ngài. Đôi khi, ơn lớn nhất không phải là “có con”, mà là học cách tin tưởng và trao ban tình yêu.

Dominic Thế, S.J.